Er zijn van die momenten in een restaurant waarop je even niet weet of je eten hebt gekregen of dat de ober alleen alvast het bord heeft gebracht.
Voor je staat een enorm wit bord. Zo groot dat je er bij slecht weer met vier personen onder kunt schuilen. Precies in het midden liggen drie aspergepunten, twee druppels saus en een groen blaadje dat eruitziet alsof het tijdens het uitserveren per ongeluk uit een plantenbak is gewaaid.
Prijs: € 27,50.
En dan gebeurt er iets merkwaardigs.
Niemand zegt: “Is dit alles?”
Nee.
Iedereen buigt bewonderend naar voren en zegt: “Wat mooi opgemaakt.”
Dat komt natuurlijk omdat “Waar is de rest?” zo ongezellig klinkt.
Hoe minder eten, hoe hoger de prijs
Vroeger was uit eten gaan betrekkelijk eenvoudig. Je bestelde een hoofdgerecht en kreeg vervolgens iets wat je met enige goede wil ook als hoofdgerecht kon herkennen.
Een stuk vlees. Aardappelen. Groente. Saus.
Soms zelfs zoveel dat je halverwege dacht: dat toetje bekijk ik thuis wel.
Tegenwoordig lijkt in sommige restaurants een omgekeerde economische wet te gelden: hoe minder er op het bord ligt, hoe meer het kost.
Een flinke schnitzel met friet: € 22.
Een kwartelborstje ter grootte van een postzegel, liggend tegen een gefermenteerd radijsje: € 36.
Dat radijsje heeft dan vermoedelijk een intensiever leven achter de rug dan ik.
Het is gerookt, gepekeld, gefermenteerd, gemarineerd en daarna door iemand met een pincet op het bord gelegd.
Daar betaal je voor.
De saus is tegenwoordig stip
Ook saus heeft moeilijke tijden doorgemaakt.
Mijn moeder zette vroeger een juskom op tafel. Daar zat jus in. Veel jus. Je mocht zelfs nog een keer.
Nu krijg je saus in stippen.
Drie, als de chef royaal is.
Zo’n kok staat dan met een knijpfles boven het bord alsof hij een sterrenbeeld probeert na te maken. Links een stipje biet. Rechts een veegje knolselderijcrème. Daartussen een druppeltje “jus van geroosterde ui”.
Jus van ui.
Niet bij de ui.
Van de ui.
Dat soort voorzetsels kost tegenwoordig minstens zes euro.
En waag het niet om met een stuk brood door zo’n sausveeg te gaan. Dat verpest de compositie. Je eet geen avondmaal, je bezoekt kennelijk een tentoonstelling.
En dan dat blaadje
Bijna ieder modern bord heeft tegenwoordig een blaadje.
Niemand weet precies waarom.
Het kan postelein zijn. Zuring. Shiso. Atsina cress. Of gewoon iets dat achter de keuken groeit en door de stagiair om kwart voor zes is geplukt.
De ober weet het gelukkig wel.
“Dat is jonge Oost-Indische kers.”
Natuurlijk.
Ik dacht al: ijsbergsla zou ordinair zijn.
Vervolgens legt hij uit dat de chef “speelt met zuren, structuren en aardse tonen”.
Ik wil helemaal niet dat iemand met mijn eten speelt. Dat mocht ik vroeger zelf ook niet.
Maar het oog wil ook wat
Nu hoor ik de fijnproevers al protesteren.
“Tannetje, je betaalt niet alleen voor de ingrediënten. Je betaalt voor vakmanschap, techniek, creativiteit en presentatie.”
Dat weet ik.
Een goede kok mag goed betaald worden. Een mooie saus kost tijd. Een zorgvuldig bereid gerecht kan fantastisch zijn en hoeft echt niet onder een berg gebakken aardappelen te verdwijnen.
Maar ergens tussen verfijnd en zoekgeraakt ligt toch een grens.
Als ik na het hoofdgerecht serieus overweeg om onderweg naar huis langs de snackbar te rijden, is er iets misgegaan.
Dan was het geen diner.
Dan was het een voorproefje met tafelkleed.
Het mooiste moment komt trouwens wanneer de ober na drie gangen vraagt:
“Heeft alles naar wens gesmaakt?”
Zeker.
Alles wat er lag, was heerlijk.
Alle zeven happen.
En dus zeg ik de volgende keer bij zo’n prachtig bord niet meer: “Wat mooi opgemaakt.”
Ik kijk de ober vriendelijk aan en vraag:
“Komt de rest op een apart bord?”
Volgende week bij Koffie met Tannetje
De menukaart vol Engelse woorden
Waarom heet een broodje tegenwoordig een sandwich, is kip ineens crispy chicken, wordt mayonaise house-made aioli en kunnen we kennelijk geen ui meer bakken zonder hem caramelized onion te noemen?
Tannetje pakt volgende week de menukaart erbij en ontdekt dat je tegenwoordig eerst een cursus Engels nodig hebt voordat je kunt lunchen.
Want zeg nou zelf: loaded fries klinkt natuurlijk een stuk chiquer dan friet waar van alles overheen is gevallen.